Zaległy urlop do wykorzystania
Generalna zasada mówi, że pracodawca ma obowiązek udzielić pracownikowi urlopu w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik uzyskał do niego prawo. Jeśli jednak uda nam się zaoszczędzić trochę dni urlopowych, to będziemy mogli je za zgodą szefa wykorzystać do końca września kolejnego roku, a nie do końca marca jak było dotychczas. Zasada ta nie będzie jednak miała zastosowania do urlopu na żądanie, który jeśli nie został przez pracownika wykorzystany w danym roku kalendarzowym, to w kolejnym roku kalendarzowym może być wykorzystany już tylko jako zwykły - a nie na żądanie.
Dłuższy dodatkowy urlop macierzyński i ojcowski
W 2012 r. wydłużony zostaje o 2 tygodnie tzw. dodatkowy urlop macierzyński.
Wymiar dodatkowego urlopu macierzyńskiego i dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w roku 2012 wynosił będzie do 4 tygodni - w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie oraz do 6 tygodni - w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie.
Warto pamiętać, że dodatkowy urlop udzielany jest na żądanie. Warunkiem koniecznym do uzyskania powyższego urlopu jest złożenie pisemnego wniosku najpóźniej siedem dni przed jego rozpoczęciem. Urlop ten udzielany jest niejako automatycznie na podstawie złożonego wniosku i nie wymaga on uzyskiwania zgody pracodawcy. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że dodatkowy urlop macierzyński musi zacząć się bezpośrednio po obowiązkowym.
Przepis zwiększający prawo do dodatkowego urlopu macierzyńskiego znajduje również zastosowanie w przypadku taty-pracownika, w sytuacjach identycznych jak w dotychczas obowiązujących przepisach.
Rodzice ubiegający się o dodatkowy urlop nie mają też obowiązku wykorzystywania jego pełnego dopuszczanego przez przepisy wymiaru. To do ich decyzji należy w jakiej części będą chcieli z niego skorzystać.
Dłuższy urlop ojcowski
Wraz z nadejściem nowego roku wydłużeniu ulega również urlop ojcowski, czyli pełnopłatny urlop przysługujący ojcu wychowującemu dziecko. Tata-pracownik od 1 stycznia 2012 r. będzie miał prawo do 2 tygodni, a nie jak dotychczas tylko do 1 tygodnia urlopu. Dłuższy urlop ojcowski przysługuje również rodzicowi adopcyjnemu. Urlop ten może być wykorzystany jedyne przez ojca, bez możliwości przekazania go mamie dziecka i ma charakter nieobowiązkowy. Jeśli jednak pracownik o niego wystąpi, pracodawca nie może mu go odmówić. Wystarczy że spełnia ustawowe przesłanki do jego otrzymania, tj. dziecko ma nie więcej niż 12 miesięcy, tata dziecka jest zatrudniony na umowę o pracę i zostanie złożony wniosek na co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu.
Urlop ten przysługuje również, gdy matka dziecka korzysta w tym samym czasie ze swojego urlopu. Przepisy nie różnicują jednak wymiaru urlopu ojcowskiego ze względu na liczbę dzieci urodzonych przy jednym porodzie, jak to ma miejsce przy urlopie macierzyńskim przysługującemu mamie. Bez względu więc na liczbę dzieci, wymiar urlopu ojcowskiego w 2012 roku zawsze będzie wynosił 2 tygodnie, przy czym jeden tydzień oznacza tu siedem kolejnych dni kalendarzowych.
Nowe regulacje w zakresie warunków pomieszczeń pracy
Zmianie uległ również przepis nakładający na pracodawcę obowiązek pozyskania pozytywnej opinii uprawnionego rzeczoznawcy w przypadku budowy lub przebudowy pomieszczenia pracy.
W szczególności od początku 2012 r. zniesiony został wymóg występowania przez pracodawców o pozytywne zaopiniowanie projektów przez rzeczoznawców.
Niemniej jednak w dalszym ciągu na pracodawcy będzie ciążył obowiązek zapewnienia, aby budowa lub przebudowa takich pomieszczeń była wykonywana na podstawie projektów uwzględniających wymogi BHP.
Dłuższy czas pracy osób niepełnosprawnych
Od 1 stycznia 2012 r. czas pracy osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo, ale tylko wtedy, jeżeli lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad osobą niepełnosprawną wyda w odniesieniu do tej osoby zaświadczenie o celowości stosowania skróconej normy czasu pracy.
W przypadku braku wydania zaświadczenia o celowości skrócenia czasu pracy, osoby niepełnosprawne będą pracowały osiem godzin dziennie, a nie siedem jak było dotychczas. Zniesiono więc dotychczasowy automatyzm obniżania czasu pracy, i zastrzeżono taką możliwość na rzecz przypadków wobec których wydano stosowne zaświadczenie.
Wskazane powyżej zmiany są jedynie niewielkim wycinkiem nowych zagadnień, z którymi pracodawca będzie musiał zmierzyć się w roku 2012. Dla przykładu można wskazać choćby problemy i zagadnienia związane z zakończeniem obowiązywania ustawy antykryzysowej. Do rozstrzygnięcia pozostanie również wiele kwestii praktycznych związanych ze stosowaniem nowych i starych zasad, zwłaszcza w przypadku gdy pracownik podlegał będzie w części zarówno jednym, jak i drugim regulacjom.
r.pr. Karol Tadrzak
Legal Management Consulting
